NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Wielkopolskie
Agroturystyka Wielkopolskie
Kwatery prywatne Wielkopolskie
Apartamenty Wielkopolskie
Pensjonaty Wielkopolskie
Hotele Wielkopolskie
Ośrodki wypoczynkowe Wielkopolskie
Campingi pola namiotowe Wielkopolskie
czarter jachtów Wielkopolskie
imprezy integracyjne Wielkopolskie
wypożyczalnie sprzętu Wielkopolskie
konferencje Wielkopolskie
Zamki, ruiny Wielkopolskie
Rekonstrukcje bitew Wielkopolskie
kopalnie, jaskinie, podziemia Wielkopolskie
Pizzerie Wielkopolskie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Kalisz - nieistniejąca kolegiata św. Pawła Apostoła

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2010-10-03 23:04
Drukuj artykuł
Kolegiata św. Pawła była świątynią katolicką o dużym znaczeniu sakralnym i historycznym, o której istnieniu przypomnieli nam archeolodzy.

Kolegiata pw. św. Pawła została wzniesiona ok. 1150 roku, z fundacji księcia wielkopolskiego Mieszka III Starego. Stanęła w centrum kaliskiego grodu średniowiecznego, na miejscu wcześniejszej, drewnianej świątyni. Wśród piastowskich świątyń miała wysoką rangę, ponieważ to właśnie tutaj dokonywano konsekracji biskupów wrocławskich i płockich.

Kolegiata pw. św. Pawła Apostoła, wzniesiona w stylu romańskim, była kościołem orientowanym, jednonawowym, o wymiarach 30 x 15 m, z prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą. Od zachodu wznosiła się duża, czworoboczna wieża. Ściany świątyni wymurowano na granitowym fundamencie, z ciosów piaskowca kwarcytowego, łączonych zaprawą wapienną. Piaskowiec ten w ówczesnych czasach wydobywano w okolicach Brzeźna koło Konina.

Kolegiata św. Pawła była jedną z największych i najbardziej okazałych budowli sakralnych w piastowskiej Polsce. Świadczą o tym rozmiary fundamentów oraz szczątki detali architektonicznych i fragmenty wielobarwnych witraży, które podkreślały reprezentacyjny charakter świątyni. Odkryte detale świadczą również o dużym kunszcie ówczesnych budowniczych. Kiedy Mieszko Stary stworzył w Kaliszu swą rezydencję, w zachodniej części nawy kościoła wzniesiono lożę emporową. Był to rodzaj galerii dla władców i dostojników.

W kaliskiej kolegiacie św. Pawła w 1202 roku pochowano zwierzchniego księcia Polski - Mieszka III Starego, obok wcześniej zmarłego w 1193 roku jego syna Mieszka Młodszego. Tu również pochowany został inny syn Mieszka Starego - Bolesław Mieszkowic, zmarły tragicznie podczas bitwy pod Mozgawą w 1195 roku.

Świątynia kaliska została prawdopodobnie zburzona w 1233 roku, razem z grodem, podczas najazdu księcia śląskiego Henryka Brodatego. Przeniesienie grodu w inne miejsce zapoczątkowało upadek grodu na Zawodziu, a do całkowitego zniszczenia przyczynił się najazd Krzyżaków w 1331 roku.

Kiedy przeniesiono gród w nowe miejsce i wzniesiono tam kościół pw. Najświętszej Marii Panny, przeniesiono do niego również kolegiatę z kościoła św. Pawła. Kościół św. Pawła Apostoła upadł i zniszczał, a wraz z nim groby książęce.

Okoliczna ludność przez wieki pozyskiwała kamień z kolegiaty na budulec, a szabrownicy przekopywali teren, poszukując skarbów, bo książęta, jak mówili miejscowi, pochowani zostali w złotych trumnach.

Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych na Zawodziu w latach 1958 - 1963 pod kierunkiem Krzysztofa Dąbrowskiego, odkryto i zbadano relikty romańskiej kolegiaty. Archeolodzy odkryli nie tylko fundamenty murowanej świątyni, lecz również pozostałości wcześniejszego, drewnianego kościoła. Być może była to katedra diecezji kaliskiej, o której istnieniu przed 1124 rokiem wspomina Opis żywota św. Ottona z Bambergu. Kościół drewniany był jednonawową świątynią z początku XI wieku. W prezbiterium tego drewnianego kościółka odkryto krzyż ołtarzowy lub procesyjny, wykonany z drewna obłożonego blachą z brązu i powleczony złotą folią. Drewniany kościół prawdopodobnie spłonął, a na jego miejscu w połowie XII wieku wzniesiono murowaną świątynię św. Pawła.

Podczas prac archeologicznych, w absydzie kolegiaty natrafiono na dwie krypty grobowe, które zinterpretowano jako pochówki Mieszka III Starego i jego syna Mieszka Młodszego. W grobach tych znaleziono pozłacane blaszki i srebrny denar.

Podczas prac rekonstrukcyjnych w Rezerwacie Archeologicznym na Zawodziu, zrekonstruowano przyziemie kolegiaty św. Pawła do wysokości ok. 40 cm, w skali 1 : 1. Wewnątrz obrysu kolegiaty umieszczono drewniany obrys wcześniejszej, drewnianej świątyni. Obok ołtarza umieszczono replikę krzyża ołtarzowego (procesyjnego), odnalezionego w reliktach kościołów. Obok zrekonstruowanego przyziemia kolegiaty postawiono makietę świątyni z czasów jej świetności.

Płyta nagrobna księcia Mieszka III Starego przechowywana jest w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej.

25 stycznia 2007 roku, przed rozpoczęciem prac rekonstrukcyjnych na Zawodziu, pobrano ziemię z krypty grobowej księcia Mieszka III Starego w dawnej kolegiacie św. Pawła, którą później w urnach złożono w kościele św. Wojciecha w Kaliszu - obok rezerwatu archeologicznego na Zawodziu oraz w opactwie cystersów w Lądzie, które zostało ufundowane przez Mieszka III Starego.

Dziś, dzięki pracom archeologów i rekonstruktorów, można obejrzeć na terenie "Kaliskiego grodu Piastów" rozmiary i kształt romańskiej kolegiaty św. Pawła Apostoła, w miejscu, gdzie stała w czasach swej świetności.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Kalisz - nieistniejąca kolegiata św. Pawła Apos...

pokaż całą galerię zdjęć
Kalisz - przy różnych okazjach, w zrekonstruowanym przyziemiu kolegiaty św. Pawła odprawiane są Msze ŚwięteKalisz - czasami średniowieczni wojowie odwiedzają kolegiatę św. PawłaKalisz - kolegiata św. Pawła - replika płyty nagrobnej Mieszka III Staregomakieta kolegiaty św. Pawławieża kolegiaty - makietausytuowanie kolegiaty św. Pawła w grodzie Piastów - makietainformacja o XI-wiecznym, drewnianym kościółkuinformacja o kolegiacieinformacja o rekonstrukcji przyziemia kolegiatyrekonstrukcja przyziemia absydy w prezbiterium
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Kalisz - nieistniejąca kolegiata św. Pawła Apostoła

  • Kraina:Wielkopolskie
  • Miejscowość:Kalisz
  • Okolica:kaliski
  • Kategoria:klasztory, kościoły
  • Odwiedzin:2519
Jak oceniasz ten materiał:
0 13

Ciekawostki Wielkopolskie


Imprezy Wielkopolskie


Noclegi Wielkopolskie


W okolicy

© 2009-2018 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.