NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Podlasie
Agroturystyka Podlasie
Kwatery prywatne Podlasie
Apartamenty Podlasie
Pensjonaty Podlasie
Hotele Podlasie
Ośrodki wypoczynkowe Podlasie
Campingi pola namiotowe Podlasie
imprezy integracyjne Podlasie
wypożyczalnie sprzętu Podlasie
czarter jachtów Podlasie
śluby, wesela Podlasie
Zamki, ruiny Podlasie
Bractwa rycerskie Podlasie
kopalnie, jaskinie, podziemia Podlasie
Inne imprezy Podlasie
Bary Podlasie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Sejny - bazylika podominikańska

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2012-07-25 00:09
Drukuj artykuł
Klasztor dominikanów w Sejnach odegrał pierwszoplanową rolę w rozwoju miasta i miał ogromny wpływ na jego rozkwit w XVII i XVIII wieku.

W czasach przedchrześcijańskich tereny obecnej Sejneńszczyzny zamieszkiwali Jaćwingowie. Kiedy w XIII wieku zostali wytępieni, ziemie te pozostawały niezaludnione.

Dopiero w 1522 roku Zygmunt I Stary nadał obszar ok. pół mili kwadratowej Puszczy Przełomskiej nad rzeką Sejną, swemu dworzaninowi - Iwanowi Wiśniowieckiemu, który zbudował tutaj dwór. W 1564 roku nadanie to potwierdził król Zygmunt II August synowi Iwana, Andrzejowi Wiśniowieckiemu. W dokumencie nadania występuje nazwa posiadłości Sejna - od nazwy rzeki. Wiśniowieccy prawdopodobnie zbudowali dwór obronny otoczony palisadą i ciekami wodnymi spływającymi do Sejny (obecnie Marycha).

Córka Andrzeja Wiśniowieckiego - Anna, w 1593 roku sprzedała posiadłość rodową leśniczemu przełomskiemu, Jerzemu Grodzińskiemu i jego żonie, Justynie z Dulskich. Posiadłość ta, poza okazałym dworem, obejmowała również piekarnię, browar, młyn wodny, łaźnię oraz kilka innych budynków gospodarczych. Do majątku należało również siedem wsi.

Na przełomie XVI i XVII wieku Grodziński wzniósł zalążki dzisiejszego miasta, a także ufundował drewniany kościół pw. św. Jerzego. Kościół ten stanął na wzgórzu, na prawym brzegu rzeki. Świątynia istniała do 1842 roku, kiedy została rozebrana. Do tej świątyni Grodziński sprowadził z Królewca XV-wieczną figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem, wyrzeźbioną w lipowym drewnie i polichromowaną. Rzeźba przedstawia postać Matki Bożej siedzącej na tronie, z Dzieciątkiem Jezus stojącym na jej prawym kolanie. Rzeźba otwiera się na boki, od szyi aż do podstawy, tworząc tryptyk. Figura Matki Bożej szybko zasłynęła łaskami.

W 1602 roku Jerzy Grodziński wraz z żoną Justyną sprowadzili do Sejn dominikanów z Wilna, którym oddali cały swój majątek wraz z kościołem św. Jerzego, miastem, folwarkami i poddanymi chłopami. Zastrzegli sobie tylko mieszkanie i dożywotnie użytkowanie dóbr.

Ok. 1610 roku, nieopodal dworu, dominikanie rozpoczęli budowę murowanego kościoła i klasztoru. Budowę świątyni zakończono w 1619 roku i wówczas z drewnianego kościoła św. Jerzego, w uroczystej procesji przeniesiono cudowną figurę Matki Bożej do kościoła klasztornego i umieszczono w ołtarzu głównym. Świątynię w 1632 roku konsekrował pw. Najświętszej Marii Panny oraz św. Jerzego Męczennika i św. Jacka - sufragan wileński, biskup Jerzy Tyszkiewicz.

Budowę pierwotnego kościoła rozpoczęto w stylu gotyckim, lecz w trakcie realizacji budowy wielokrotnie zmieniał się pogląd na to, jak świątynia ma wyglądać. Zachodni szczyt w dawnej fasadzie zbudowano w stylu renesansowym, lecz w dolnej partii znajduje się niedokończone okno ostrołukowe, które zostało zakryte przez pulpitowy dach wschodniego skrzydła klasztoru. Wzniesiona świątynia była trójnawowa, wsparta na 6 filarach, orientowana - z prezbiterium skierowanym na wschód, natomiast fasadą na zachód. Fasada zamykała od wschodu wirydarz klasztorny.

W 1655 roku, podczas najazdu szwedzkiego, kościół św. Jerzego i niedokończony klasztor zostały poważnie uszkodzone. Kościół odbudowano, a budowę okazałego budynku klasztoru ostatecznie zakończono dopiero pod koniec XVII wieku. Zachodnie skrzydło klasztorne było prawdopodobnie dawnym dworem Wiśniowieckich. Założenie klasztorne połączone z kościołem przez zachodnią fasadę przetrwało do lat 60. XVIII wieku.

W 1760 roku Róża z Platerów Strutyńska wraz z córką, przekazały na ręce przeora znaczną kwotę pieniędzy. Pieniądze te pozwoliły w ciągu kilku lat na poważną rozbudowę i przebudowę kościoła, wraz z przeorientowaniem świątyni. Wyburzono wówczas prezbiterium i zakrystię, a także wydłużono kościół w kierunku wschodnim o 2 pary filarów. Od wschodu wzniesiono dwuwieżową fasadę z głównym wejściem od strony miasta. Wewnątrz świątyni przeorientowano ołtarze. Ołtarz główny umieszczono przy zachodniej ścianie, w obszernym prezbiterium z pięknym wystrojem. Przy okazji przebudowy świątynia uzyskała jednolity, barokowy charakter.

Podczas zaborów Ziemia Sejneńska znalazła się pod panowaniem pruskim. Władze pruskie rozwiązały konwent dominikanów w Sejnach, mnichów przeniesiono do Różanegostoku, a dobra zakonne skonfiskowano.

W 1818 roku utworzona została diecezja augustowska czyli sejneńska, której katedrą został kościół podominikański w Sejnach. W zabudowaniach klasztornych ulokowano wówczas Seminarium Duchowne. Uroczysty ingres biskupa Ignacego Czyżewskiego do katedry Nawiedzenia NMP odbył się w 1823 roku.

W 1925 roku, z powodów administracyjno-politycznych, została zlikwidowana diecezja augustowska czyli sejneńska i erygowana diecezja łomżyńska, a katedra z Sejn została przeniesiona do Łomży.

Wówczas to przy świątyni w Sejnach utworzono kapitułę kolegiacką, a kościół uzyskał tytuł kolegiaty.
W 1973 roku papież Paweł VI podniósł kolegiatę do godności Bazyliki Mniejszej i udzielił pozwolenia na koronację cudownej figury Matki Bożej Sejneńskiej koronami papieskimi. Koronacji dokonał kardynał Karol Wojtyła, a homilię wygłosił Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński.

Kościół wraz z zabudowaniami klasztornymi tworzy jeden zwarty kompleks.

Wschodnia fasada świątyni flankowana jest dwoma trzykondygnacyjnymi, czworobocznymi wieżami. Wieże opięte w narożach pilastrami, zwieńczone są cebulastymi, barokowymi hełmami.
Dwukondygnacyjna, środkowa część fasady zwieńczona jest barokowym szczytem o falistej linii. Fasadę zdobią wydatne gzymsy, oddzielające kondygnacje, które spinają całą fasadę wraz z wieżami. Dodatkową rzeźbiarską dekoracją fasady są kartusze herbowe. Nad portalem świątyni umieszczono herby Grodzińskiego - "Paprzyca" i jego żony Dulskiej - "Ostoja", natomiast wysoko, tuż poniżej zwieńczenia szczytu - herby Strutyńskich - "Sas" i Platerów - "Tramy".

Bazylika mniejsza jest trójnawową świątynią halową. Nawa główna i prezbiterium przykryte są sklepieniem kolebkowym z lunetami, natomiast nawy boczne - sklepieniami krzyżowymi.

Dwuprzęsłowe prezbiterium, zamknięte prostokątnie od zachodu, posiada wysokość i szerokość nawy głównej. Przy zachodniej ścianie usytuowany jest barokowy ołtarz główny z dwoma parami klasycystycznych kolumn. W polu środkowym ołtarza umieszczony jest obraz Nawiedzenie Najświętszej Marii Panny z przełomu XVIII i XIX wieku, wyżej XVIII-wieczny obraz Chrystusa Króla. Między kolumnami ustawiono figury św. Piotra i św. Pawła.
W prezbiterium stoją XVIII-wieczne stalle zakonne i tron biskupi.

Przy filarach świątyni znajdują się XVIII-wieczne, barokowe i rokokowe ołtarze boczne, zdobione stiukami, polichromowane i złocone.

Na sklepieniu, na plafonie z prawej strony umieszczono wizerunek św. Stanisława - patrona Polski, natomiast na plafonie z lewej strony, wizerunek św. Kazimierza - patrona Litwy.
Na wschodniej ścianie bazyliki zawieszono portrety dobrodziejów: Jerzego Grodzińskiego i Róży z Platerów Strutyńskiej.

Nad wejściem do świątyni znajduje się galeria chóru muzycznego, gdzie mieści się barokowy prospekt organowy z 1762 roku. XVIII-wiecznych organów już nie ma, lecz w barokowej szafie organowej umieszczono instrument z 1907 roku, zbudowany przez litewskiego organmistrza Jonasa Garaleviciusa.
Od 1993 roku, w sierpniu odbywa się tu doroczny, kilkudniowy Międzynarodowy Festiwal Organowy Młodych.

Najcenniejszym zabytkiem sejeńskiej bazyliki jest bezsprzecznie XV-wieczna, łaskami słynąca figura Matki Bożej Sejneńskiej. W 1881 roku biskup sejneński Piotr Lubicz Wierzbowski, z własnych funduszy ufundował kaplicę i wyposażył ją w renesansowy ołtarz z kolumnami. We wnęce tego ołtarza umieszczono figurę Matki Bożej Sejneńskiej. Kaplica ta usytuowana jest od północy, z wejściem z prawej nawy.

Figura MB Sejneńskiej jest jedną z pięciu w Europie pomorskich Madonn szafkowych, powstałych na terenie państwa krzyżackiego. Figura ma 166 cm wysokości, wyrzeźbiona jest w lipowym drewnie i polichromowana. Madonna prawą ręką podtrzymuje Dzieciątko Jezus, stojące na Jej prawym kolanie, natomiast w lewej dłoni trzyma jabłko. Rzeźba otwiera się na boki, od szi Matki Bożej do podstawy, tworząc tryptyk. Wewnątrz znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca Boga Ojca na tronie, który w dłoniach trzyma krucyfiks. Nad Jego głową unosi się Duch Święty w postaci gołębicy. Po bokach Trójcy Świętej znajduje się malowidło 26 postaci, wśród których jest dwóch rycerzy krzyżackich i postać papieża, w otoczeniu prostych ludzi.
Istnieje hipoteza, że Madonny szafkowe, z uwagi na ich rozbudowaną ikonografię i symbolikę polityczną, mogły służyć jako ołtarze polowe, zwłaszcza, że modlitwa i walka były nieodłączną regułą krzyżackiego zakonu mnichów-rycerzy.

Budowę klasztoru rozpoczęto razem ze świątynią, zakończono jednak dopiero u schyłku XVII wieku. Kompleks klasztorny zrealizowano jako czworoboczny zamek z czterema narożnymi wieżami na planie okręgu, zwieńczonymi barokowymi hełmami. Wewnątrz założenia klasztornego umiejscowiony został wirydarz. Od wschodu kompleks zamykał kościół. Dominikańskie zabudowania klasztorne w Sejnach są jedyną renesansową budowlą w północno-wschodniej Polsce, o stylowej czystości założenia.

Dominikanie oprócz pracy duszpasterskiej, w zabudowaniach klasztornych prowadzili początkowo szkółkę parafialną, potem klasztorną, następnie szkołę średnią. Kolejne losy kompleksu dominikańskiego, to szpital wojenny w 1812 roku, Seminarium Duchowne, znów szpital wojenny w 1915 roku, Seminarium Mniejsze, Gimnazjum Biskupie, Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa, dom kultury oraz biblioteka miejska.

Dziś w zabytkowych murach klasztornych mieszczą się sale wystawowe, Galeria "Zapiecek", Muzeum Diecezjalne oraz Sala Etnograficzna. W klasztornym wirydarzu często odbywają się koncerty.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Sejny - bazylika podominikańska

pokaż całą galerię zdjęć
kościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - wschodni, renesansowy szczyt świątyni widziany z wirydarza klasztornegokościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - zwieńczenie bramy głównejkościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - fasada kościołakościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - nawa głównakościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - ołtarz Matki Bożej Sejneńskiejkościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - cudowna figura Matki Bożej Sejneńskiej w postaci otwieranej Madonny szafkowejkościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - sklepienie kaplicy Matki Bożej Sejneńskiejkościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - fasada świątynikościół Nawiedzenia NMP w Sejnachkościół Nawiedzenia NMP w Sejnach - sklepienie prezbiterium
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Sejny - bazylika podominikańska

  • Kraina:Podlasie
  • Miejscowość:Sejny
  • Okolica:sejneński
  • Kategoria:klasztory, kościoły
  • Odwiedzin:2038
Jak oceniasz ten materiał:
0 13

Ciekawostki Podlasie


Imprezy Podlasie


Noclegi Podlasie


W okolicy

© 2009-2017 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.