INTOUR.pl - Jawor - Kościół Pokoju | Atrakcje Jawor | Atrakcje turystyczne Dolnośląskie | klasztory, kościoły Dolnośląskie
NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Dolnośląskie
Agroturystyka Dolnośląskie
Kwatery prywatne Dolnośląskie
Apartamenty Dolnośląskie
Pensjonaty Dolnośląskie
Hotele Dolnośląskie
Ośrodki wypoczynkowe Dolnośląskie
Campingi pola namiotowe Dolnośląskie
imprezy integracyjne Dolnośląskie
wypożyczalnie sprzętu Dolnośląskie
czarter jachtów Dolnośląskie
śluby, wesela Dolnośląskie
Zamki, ruiny Dolnośląskie
Rekonstruktorzy XVIII-XIX w. Dolnośląskie
kopalnie, jaskinie, podziemia Dolnośląskie
Koncerty, festiwale Dolnośląskie
Lodziarnie Dolnośląskie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Jawor - Kościół Pokoju

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2012-12-14 18:10
Drukuj artykuł
Ewangelicki Kościół Pokoju w Jaworze jest unikatowym zabytkiem sakralnym okresu baroku. W 2001 roku, wraz z Kościołem Pokoju w Świdnicy został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

Kościoły Pokoju zostały wzniesione na mocy postanowień pokoju westfalskiego, zawartego w 1648 roku, kończącego wojnę trzydziestoletnią. Wojna ta była konfliktem religijnym pomiędzy protestanckimi państwami niemieckimi, wspieranymi przez inne państwa europejskie, a katolicką dynastią Habsburgów. Ponieważ Habsburgowie prowadzili na Śląsku proces kontrreformacji, prześladowali protestantów, a ich świątynie zamieniali w kościoły rzymskokatolickie, cesarz Ferdynand III Habsburg pod naciskiem króla protestanckiej Szwecji, został zobowiązany do wyrażenia zgody na budowę trzech świątyń luterańskich – w Głogowie, Jaworze i Świdnicy.

Cesarz wydał taki przywilej, ale z kilkoma bardzo surowymi ograniczeniami. Kościoły te miały być zbudowane z materiałów nietrwałych (drewno, glina, słoma, piasek), wyglądem nie mogły przypominać dotychczasowych świątyń katolickich, nie mogły posiadać wież ani dzwonów, musiały być wzniesione w ciągu roku od rozpoczęcia budowy, a budowa ich miała być finansowana jedynie ze składek wiernych. Dodatkowym warunkiem było wybudowanie świątyni poza murami miasta, w odległości strzału armatniego od murów miejskich. Takie usytuowanie świątyni świadczyło o tym, że wyznanie ewangelickie znajduje się poza sferą życia miejskiego.
Wszystkie trzy świątynie zostały wzniesione w drugiej połowie XVII wieku. Do dziś przetrwały dwie – w Jaworze i w Świdnicy. Głogowski kościół spłonął w pożarze w XVIII wieku.

Kościół Pokoju w Jaworze wzniesiono w latach 1654 – 1655, według projektu wrocławskiego architekta Albrechta von Säbisch. Prace ciesielskie nadzorował mistrz stolarski z Jawora – Andrzej Kempner. Świątynia została konsekrowana pw. Ducha Świętego w grudniu 1655 roku.

Podstawą konstrukcji jest 10 par dębowych słupów, które podtrzymują strop i empory. Ściany świątyni zbudowane są w technice szachulcowej, konstrukcja ich składa się z belek pionowych, poziomych i ukośnych, łączonych na tzw. rygle, bez użycia gwoździ. Przestrzeń między belkami wypełniona została gliną wymieszaną ze słomą. Ściany i słupy konstrukcyjne wspierają się na dębowych balach. Ściany: północna i zachodnia zostały oszalowane, aby chronić gliniane ściany przed opadami atmosferycznymi. Świątynia ta wzniesiona została na planie prostokąta o wymiarach 43,5 m x 26 m.

Kościół protestancki w Jaworze jest świątynią orientowaną, trójnawową, o budowie bazylikowej, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium.
Początkowo w świątyni zbudowane zostały dwa poziomy empor – obecne piętro drugie i czwarte. Balustrada wyższego balkonu ozdobiona została scenami ze Starego Testamentu, natomiast niższego scenami z Nowego Testamentu. Prędko okazało się, że wierni nie mieszczą się w kościele. Ponieważ kościół był wysoki (16 m), zbudowano więc kolejne dwie empory, „zagęszczając” przestrzeń naw bocznych. Na początku XVIII wieku zbudowano pierwszy i trzeci poziom empor. Posiadają one odmienną dekorację – zostały ozdobione herbami okolicznej szlachty i wizerunkami siedzib rodowych, a nawet godłami cechów rzemieślniczych.

W 1704 roku, przy ścianie północnej wzniesiono zakrystię, a w 1707 - po podpisaniu przez Szwecję i Austrię traktatu altransztackiego, rozpoczęto budowę wieży. Wieża usytuowana została przy południowej ścianie. Dolne kondygnacje wieży wzniesiono na planie kwadratu i wzmocniono jej naroża murowanymi przyporami. Wyżej wieża przyjęła kształt oktagonalny. Budowla zwieńczona została kopulastym, barokowym hełmem z latarnią. W tej wieży w 1708 roku zawieszono trzy dzwony, wykonane przez Christiana Demningera z Legnicy.
Nawę główną świątyni przykrywa dwuspadowy dach kryty gontem, nawy boczne z emporami oraz zakrystię – dachy pulpitowe, natomiast prezbiterium – dach trójspadowy.

Barokowe wnętrze świątyni przykryte jest stropem kasetonowym, ozdobionym polichromią w ludowym, śląskim stylu, przedstawiającą fantazyjne wici roślinne.
Całe wnętrze kościoła otoczone jest czterema piętrami pięknie dekorowanych empor, dzięki czemu świątynia może pomieścić 6 tys. wiernych.
Kościół Pokoju posiada jeden ołtarz, ufundowany przez hrabiego Hochberga, a wykonany przez Michaela Schneidera z Kamiennej Góry. W centralnej części ołtarza znajduje się obraz „Jezus w Ogrójcu”, namalowany przez Karla Ferdinanda Sohna i podarowany świątyni w 200. rocznicę jej istnienia.
Cennym zabytkiem jest również barokowa ambona, podpierana przez anioła, umieszczona przy północnych emporach. Ambona wykonana została w 1670 roku przez legnickiego rzeźbiarza Mateusza Knotha. Ambonę tę zdobią figury czterech ewangelistów.
Drewnianą, pięknie rzeźbioną chrzcielnicę w 1656 roku ufundowali Georg i Anna von Schweinitz z Kłaczyny.
Na zachodniej emporze znajdują się organy, zbudowane przez wrocławskiego organmistrza Andreasa Lummerta w 1855 roku. Instrument ten w 1896 roku został rozbudowany do trzech manuałów przez Heinricha Schlaga. W latach 2002 – 2005 organy zostały odrestaurowane przez firmę Hermann Eule Orgelbau z Budziszyna. Odnowienie organów sfinansowali liczni dobroczyńcy z sąsiadujących państw.
Każdego roku, od maja do września, w Kościele Pokoju w Jaworze odbywają się Koncerty Pokoju. Do udziału w tych koncertach zapraszani są artyści z kraju i z zagranicy.

Kościół Pokoju znajduje się w Parku Pokoju. Niegdyś był tu cmentarz ewangelicki, od dawna nieczynny. W 1972 roku został ostatecznie zlikwidowany i zamieniony w park, a jedyną pamiątką po nim są barokowe i rokokowe płyty nagrobne, wmurowane w ściany świątyni.

W zabytkowym Kościele Pokoju nabożeństwa w języku polskim odprawiane są w niedziele i święta o godz. 11.00. Na życzenie, po wcześniejszym uzgodnieniu, mogą być odprawiane w języku niemieckim.

Kościół Pokoju w Jaworze można zwiedzać codziennie od kwietnia do października, w godz. 10.00 – 17.00, jedynie w niedziele i święta w godz. 12.00 – 17.00. W innym terminie zwiedzanie jest możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu. Zwiedzanie świątyni jest płatne.

Świątynia protestancka, która w okresie ograniczenia swobody wyznania, została wzniesiona z nietrwałego budulca – aby nie przetrwała, służy parafianom już ponad 350 lat. Dzięki unikatowej konstrukcji i wyjątkowym walorom artystycznym, została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Do dziś zachwyca swym pięknem i ogromem drewnianej konstrukcji.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Jawor - Kościół Pokoju

pokaż całą galerię zdjęć
Kościół Pokoju w Jaworze - elewacja południowaWejście do Parku PokojuKościół Pokoju w Jaworze - elewacja południowa z wieżąKościół Pokoju w Jaworze - wieża dzwonnicaKościół Pokoju w Jaworze - elewacja wschodnia, zadaszone schody prowadzące na loże obok prezbiteriumKościół Pokoju w Jaworze - elewacja południowaKościół Pokoju w Jaworze widziany od wschoduKościół Pokoju w Jaworze - wnętrze świątyniKościół Pokoju w Jaworze - wnętrze świątyniKościół Pokoju w Jaworze - nawa główna
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Jawor - Kościół Pokoju

  • Kraina:Dolnośląskie
  • Miejscowość:Jawor
  • Okolica:jaworski
  • Kategoria:klasztory, kościoły
  • Odwiedzin:1773
Jak oceniasz ten materiał:
0 14

Ciekawostki Dolnośląskie


Imprezy Dolnośląskie


Noclegi Dolnośląskie


W okolicy

© 2009-2018 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.