NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Lubelskie
Agroturystyka Lubelskie
Kwatery prywatne Lubelskie
Apartamenty Lubelskie
Pensjonaty Lubelskie
Hotele Lubelskie
Ośrodki wypoczynkowe Lubelskie
Campingi pola namiotowe Lubelskie
imprezy integracyjne Lubelskie
wypożyczalnie sprzętu Lubelskie
czarter jachtów Lubelskie
śluby, wesela Lubelskie
Zamki, ruiny Lubelskie
Biesiady i turnieje rycerskie Lubelskie
kopalnie, jaskinie, podziemia Lubelskie
Wydarzenia sportowe Lubelskie
Bary Lubelskie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Zamość - ratusz

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2013-01-04 21:27
Drukuj artykuł
Ratusz zamojski jest najbardziej okazałym budynkiem w zabytkowej części miasta, a jego charakterystyczna sylwetka rozpoznawana jest w całym kraju.

W II połowie XVI wieku, kanclerz i hetman wielki koronny - Jan Zamoyski postanowił na swych rozległych włościach zbudować miasto idealne, które spełniałoby wszystkie potrzeby mieszkańców. Zamoyski pragnął, aby miasto było centrum administracyjnym ordynacji, rezydencją właściciela, ośrodkiem naukowym, handlowym i rzemieślniczym oraz twierdzą. To prywatne miasto miało być zarządzane przez Radę Miasta.

W 1578 roku Jan Zamoyski sprowadził z Włoch architekta Bernardo Morando, któremu powierzył zaprojektowanie takiego miasta i najważniejszych jego budynków.
Przywilej lokacyjny hetman wydał 3 kwietnia 1580 roku.

Morando zaprojektował układ przestrzenny miasta z trzema rynkami: reprezentacyjnym Wielkim Rynkiem o wymiarach 100 x 100 m oraz dwoma rynkami handlowymi: Solnym i Wodnym, pałac ordynatów Zamoyskich, katedrę, arsenał, fortyfikacje miejskie, a także ratusz, który stanął na Wielkim Rynku. Wyznaczył również miejsce na Akademię Zamojską, a także na cerkiew i synagogę.
Zamoyski bowiem sprowadził do swego miasta ludzi kultury, kupców i rzemieślników różnych narodowości i wyznania. Poza Polakami zamieszkali tu Ormianie, Żydzi sprowadzeni z Niderlandów, Grecy, Niemcy, Węgrzy, Rusini, Włosi oraz Szkoci.

Budowę renesansowego ratusza na Wielkim Rynku, według projektu Bernardo Morando rozpoczęto w 1591 roku. Ratusz stanął przy północnej pierzei placu, w jej zachodniej części.
Początkowo ratusz był budynkiem dwukondygnacyjnym i jego elewacja południowa utrzymywała lico kamienic północnej pierzei. Jedynie wysoka wieża, wzniesiona na planie kwadratu, stała w całości na rynku, wystając poza lico ratusza. Ratusz był wówczas siedzibą Rady Miejskiej, lecz pełnił również funkcje handlowe.

W 1605 roku, w celu stabilizacji wysokiej konstrukcji, wieża ratuszowa została wzmocniona solidnymi szkarpami.

W latach 1639 – 1651 ratusz zamojski został rozbudowany w stylu manierystyczno-barokowym, według projektu Jana Jaroszewicza i Jana Wolffa. Budynek powiększono o część sąsiednich parceli od wschodu i zachodu, a także od południa – zajmując część rynku i włączając wieżę w obręb korpusu ratusza. Ponieważ od strony zachodniej ratusz zajął tylko część sąsiedniej parceli, powstała tam dodatkowa, wąska uliczka, nazwana ulicą Ratuszową. Budynek ratusza w dolnej kondygnacji ozdobiony został podcieniami z trzech stron – od wschodu, zachodu i od południa (od strony rynku).

Dodatkowo dobudowano ratuszowi trzecią kondygnację. Korpus ratusza został ozdobiony attyką i małymi wieżyczkami w narożach. Elewacje rozczłonkowano parami pilastrów, między którymi na II i III kondygnacji oraz na attyce umieszczono puste nisze. Nisze na I piętrze i na attyce zwieńczone zostały dekoracyjnym elementem muszli.
Podczas tej rozbudowy podwyższono również wieżę ratuszową, która do czwartej kondygnacji pozostała kwadratowa, natomiast dwie wyższe kondygnacje – ośmioboczne. Elewacja ośmiobocznej części wieży została ujęta w narożach pilastrami, a ostatnia kondygnacja, powyżej tarasu, ozdobiona również pustymi niszami.
W budynku ratusza miały swą siedzibę Urzędy Miejskie, Rada Miasta, Trybunał Zamojski dla miast ordynacji, a na parterze waga miejska.

W 1758 roku przed budynkiem ratusza zbudowano parterowy budynek odwachu, który połączony był z ratuszem.

W latach 1767 – 1770 wybudowano na rynku dwubiegowe, wachlarzowe schody wsparte na pięciu arkadach, prowadzące do wejścia do ratusza na I piętrze. Schody te z ratuszem łączył prostokątny, wydłużony taras, zbudowany nad dachem odwachu. Dekoracyjne schody z kamienną balustradą zasłoniły budynek odwachu, który szpecił ratusz. Nowe główne wejście do ratusza, mieszczące się na piętrze, ujęte zostało barokowym portalem z XVII wieku, przeniesionym tu z parteru.
W 1770 roku na wieży ratuszowej zamontowano zegar z czterema tarczami, a także przykryto wieżę nowym, wyższym hełmem krytym miedzią. Wieża wówczas uzyskała wysokość 52 m.
Korpus ratusza ozdobiono nową attyką, a w narożach budynku umieszczono małe hełmy, kryte blachą miedzianą.

W 1820 roku rząd Królestwa Polskiego, zależnego od carskiej Rosji, wykupił miasto z rąk XII ordynata Stanisława Kostki Zamoyskiego.
W czasach Królestwa Polskiego wszystkie urzędy miejskie z ratusza przeniesiono do budynku w Nowej Osadzie, poza murami miasta, a w ratuszu umieszczono więzienie i szpital wojskowy. Budynek wykorzystywano do celów wojskowych, podczas rozbudowy i umacniania fortyfikacji.
Ratusz przebudowano, zamurowano podcienia, zlikwidowano attyki i dekoracje elewacji, a budynek przykryto prostym, czterospadowym dachem, krytym ocynkowaną blachą. Również kamienną balustradę schodów zastąpiono balustradą metalową.
W latach 1823 – 1825 z tyłu ratusza, od strony Rynku Solnego, wzniesiono dwukondygnacyjny budynek więzienny w stylu klasycyzmu fortecznego, według projektu Jana Malleta–Malletskiego. Budynek więzienia w 1854 roku połączono z budynkiem ratusza wąskimi skrzydłami, tworząc niewielki dziedziniec.

W 1866 roku, kiedy car Aleksander II ostatecznie zlikwidował twierdzę zamojską i przestały obowiązywać obostrzenia związane ze stacjonowaniem w mieście garnizonu, do ratusza powróciły urzędy miejskie. Ratusz znów stał się siedzibą Rady Miejskiej, a także sądu, policji i miejskiej biblioteki.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, lecz dopiero w latach 1937 – 1939, pod kierownictwem Tadeusza Zaremby, przeprowadzono rekonstrukcję ratusza, przywracając mu manierystyczno-barokowy wygląd z XVII wieku. Korpus ratusza znów zwieńczono attyką i ozdobiono licznymi dekoracjami. W naroża budynku powróciły niewielkie hełmy z latarniami, kryte miedzią, zwieńczone iglicami z herbem Zamoyskich „Jelita”.
Wieży ratuszowej dodano wysokie szkarpy od strony południowej.
W latach 1936 – 1939 we wschodnim skrzydle ratusza mieściło się Muzeum Krajoznawcze.

W czasie II wojny światowej budynek ratusza nie został zniszczony, lecz wymagał renowacji, jak większość ocalałych budynków.

Po wojnie wyremontowano wnętrza ratusza i odnowiono elewacje.
Budynek odwachu przed ratuszem do lat 60. XX wieku pełnił funkcję garażu. W latach 60. Rozebrano odwach pod schodami wachlarzowymi, a taras łączący schody z ratuszem, który dotychczas wsparty był przez budynek odwachu, wsparto arkadą. Przywrócono wówczas schodom i tarasowi ażurową balustradę betonową, która miała imitować kamień.

W latach 2005 – 2007 przeprowadzono remont ratusza, elewacji północnej, wschodniej i zachodniej, a także wyremontowano oficynę, w której niegdyś mieściło się więzienie. Przeprowadzono również remont wewnętrznego dziedzińca.
W 2010 roku odnowiono wieżę, elewację frontową korpusu ratusza oraz wyremontowano monumentalne schody wachlarzowe, przywracając im ażurową balustradę z piaskowca, zamiast betonowej.

Dziś pięknie odremontowany ratusz, w kolorystyce przydymionego wrzosu, zachwyca świeżością, proporcjami i bogatą dekoracją elewacji. Monumentalne schody wiodą do pięknie odremontowanego, barokowego portalu głównego, nad którym znajduje się wykuta w piaskowcu tarcza z herbem Zamościa – świętym Tomaszem z tarczą, na której znajdują się trzy skrzyżowane włócznie – herb Zamoyskich “Jelita”.
Po prawej stronie portalu znajduje się tarcza z Krzyżem Grunwaldu III klasy, który miasto otrzymało w 1946 roku za organizowanie ruchu oporu podczas okupacji hitlerowskiej.
Po lewej stronie portalu wmurowana jest tablica upamiętniająca wpisanie w 1992 roku Starego Miasta w Zamościu na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Komitet UNESCO uznał, że renesansowe miasto z końca XVI wieku, które zachowało swój pierwotny układ przestrzenny, fortyfikacje oraz liczne budowle zabytkowe, łączące włoskie i środkowoeuropejskie tradycje architektoniczne, należy do unikatów w skali światowej.
Na południowej stronie schodów wachlarzowych, od strony Rynku Wielkiego, nad środkową arkadą wmurowany jest kartusz z herbem, pochodzący z I połowy XVII wieku, z okresu II ordynata , Tomasza Zamoyskiego.

W 2011 roku otwarta została podziemna trasa turystyczna w piwnicach oficyn ratusza. Wejście i wyjście z piwnic znajduje się na wewnętrznym dziedzińcu ratusza.

Z wieży ratuszowej w sezonie turystycznym (od maja do września), o godz. 12.00 w południe, na trąbce odgrywany jest hejnał Zamościa na trzy strony świata – poza zachodem. Hetman Jan Zamoyski zakazał trębaczowi grać w kierunku Krakowa – ówczesnej siedziby króla Zygmunta III Wazy, którego polityki hetman nie popierał.

Dziś w budynku ratusza i oficyny mieści się Urząd Miasta Zamościa, Straż Miejska oraz Zamojski Ośrodek Informacji Turystycznej z Galerią Fotografii “Ratusz”.
Od wielu lat prezydentem Zamościa jest Marcin Zamoyski, syn ostatniego ordynata Ordynacji Zamojskiej.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Zamość - ratusz

pokaż całą galerię zdjęć
ratusz w Zamościuratusz w Zamościu - południowo-zachodni narożnik, elewacja frontowa jeszcze przed renowacjąratusz w Zamościu - wieża ratuszowa podczas remontu w 2010 rokuratusz w Zamościu - schody wachlarzowe podczas remontu w 2010 rokuratusz w Zamościuratusz w Zamościuratusz w Zamościu z oficyną, w której niegdyś mieściło się więzienieratusz w Zamościu - portal oficyny ratuszowej, byłego więzieniaratusz w Zamościu - wachlarzowe schody
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Zamość - ratusz

  • Kraina:Lubelskie
  • Miejscowość:Zamość
  • Okolica:zamojski
  • Kategoria:Zabudowa miejska
  • Odwiedzin:1748
Jak oceniasz ten materiał:
0 17

Ciekawostki Lubelskie


Imprezy Lubelskie


Noclegi Lubelskie


W okolicy

© 2009-2020 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.