NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Podkarpackie
Agroturystyka Podkarpackie
Kwatery prywatne Podkarpackie
Apartamenty Podkarpackie
Pensjonaty Podkarpackie
Hotele Podkarpackie
Ośrodki wypoczynkowe Podkarpackie
Campingi pola namiotowe Podkarpackie
imprezy integracyjne Podkarpackie
czarter jachtów Podkarpackie
wypożyczalnie sprzętu Podkarpackie
śluby, wesela Podkarpackie
Zamki, ruiny Podkarpackie
Biesiady i turnieje rycerskie Podkarpackie
kopalnie, jaskinie, podziemia Podkarpackie
Wydarzenia sportowe Podkarpackie
Pizzerie Podkarpackie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Bojkowska cerkiew w Smolniku nad Sanem

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2013-06-08 17:57
Drukuj artykuł
Na wzgórzu, wśród starych lip i jesionów, stoi samotna cerkiewka, wznosząca się niegdyś w centrum dobrze prosperującej wsi.

Grekokatolicka cerkiew parafialna pw. św. Michała Archanioła zbudowana została w 1791 roku, już jako trzecia z kolei świątynia we wsi.
Pierwsza spłonęła w 1672 roku, spalona prawdopodobnie przez Tatarów. Z tego pożaru uratowała się jedynie, otaczana szczególnym kultem, ikona Matki Bożej, którą przeniesiono do cerkwi w Równi.
Kolejna cerkiew w Smolniku zbudowana została po 1672 roku na południowym krańcu zabudowań.
Obecną, wzniesioną w 1791 roku, zbudowano na nowym miejscu - w centrum wsi. Drewniany budynek o konstrukcji zrębowej osadzono na kamiennej podmurówce. Trójdzielną cerkiew wzniesiono w stylu bojkowskim.
W 1921 roku cerkiew została odnowiona, m.in. dachy świątyni pokryto blachą.
W 1923 roku Eliasz Decuk z Sanoka odnowił polichromię figuralną z końca XVIII wieku.

Po II wojnie światowej i wytyczeniu nowych granic, Smolnik znalazł się w ZSRR. We wsi utworzono kołchoz, a mieszkańcy odbudowali swoje domy po zniszczeniach wojennych.
Po przeprowadzeniu korekty granic i wymianie gruntów w 1951 roku, do Polski powróciło 480 km kw. ziemi w Bieszczadach z Ustrzykami Dolnymi, Lutowiskami, Bystrem, Czarną, Krościenkiem - wraz z okolicznymi terenami. Powrócił również Smolnik, ale bez mieszkańców, których wysiedlono w okolice Lwowa. Opustoszała wieś nie została ponownie zasiedlona. Grunty przekazane zostały PGR-om, a budynki mieszkalne rozebrano. Ocalała jedynie smolnicka cerkiew, którą zamieniono na magazyn nawozów sztucznych i siana. Opuszczona cerkiew została ograbiona i zdewastowana, a dzwonnicę rozebrano.

Dzięki staraniom konserwatorów zabytków, w 1969 roku świątynia została wpisana do rejestru zabytków. Wówczas przeprowadzono remont cerkwi, podczas którego zamieniono blaszane pokrycie dachu na gonty.
W 1973 roku świątynia formalnie przekazana została rzymskokatolickiej parafii pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Lutowiskach. Rok później dawna cerkiew poświęcona została przez biskupa przemyskiego Ignacego Tokarczuka, pw. Wniebowzięcia NMP i pełni funkcję kościoła filialnego parafii w Lutowiskach.
Wnętrze świątyni zostało odnowione w 1975 roku przez parafię. W latach 2004 – 2005 przeprowadzono kompleksowy remont zewnętrzny zabytku, połączony z poziomowaniem obiektu.

Smolnicka cerkiew jest świątynią orientowaną, drewnianą, zbudowaną z zachowaniem archaicznych podstaw budownictwa bojkowskiego. Cerkiew jest budowlą trójdzielną o konstrukcji zrębowej. Każda część świątyni: sanktuarium, nawa i babiniec, wzniesione są na planach kwadratów, przy czym środkowa nawa jest większa od pozostałych.
Każda z trzech części świątyni posiada niewielkie okna. Poniżej okien znajduje się wydatny dach okapowy, obiegający cały budynek, wsparty na częściach bali konstrukcyjnych, wystających poza lico ściany, zwanych rysiami. Dachy takie zwane są opasaniem na rysiach. Poniżej opasania ściany pokryte są deskami szalunkowymi, natomiast powyżej opasania, każda z trzech części świątyni ma ściany pokryte gontem.
Cerkiew przykrywają trzy dachy namiotowe z załomem, zwieńczone makowicami, na których osadzone są metalowe krzyże trójramienne. Makowice, dachy namiotowe i opasanie pokryte są gontem.

Wewnątrz świątyni, nad sanktuarium i nawą znajdują się kwadratowe kopuły o konstrukcji zrębowej z załomem, natomiast nad babińcem – sklepienie kolebkowe. Na wschodniej ścianie nawy zachowała się polichromia z końca XVIII wieku, przedstawiająca draperię z medalionami świętych i patriarchów, zwieńczoną koroną i podtrzymywaną przez anioły. Polichromia ta stanowiła malowane zwieńczenie ikonostasu.
Interesująca polichromia znajduje się również w kopule prezbiterium – w dolnej części kolorowe szlaki, wyżej sfera niebieska ze złotymi gwiazdami.
Cennym zabytkiem w świątyni jest obraz Wniebowzięcia NMP z 1784 roku.

Niewiele pozostało z dawnego wyposażenia cerkwi. Część ocalałego wyposażenia, w tym cztery XVI-wieczne ikony przekazano do Muzeum – Zamku w Łańcucie, część starych, XVI-wiecznych ikon znajduje się w Muzeum Sztuki Ukraińskiej we Lwowie, ikona św. Dymitra z XVIII wieku – w Muzeum Historycznym w Sanoku.

Obecnie na ścianach prezbiterium wiszą carskie wrota oraz niewielkie ikony, lecz one nie pochodzą z dawnej, smolnickiej cerkwi.
W zachodniej części świątyni usytuowany jest chór śpiewaczy.

Obok cerkwi w Smolniku znajduje się niewielki cmentarz przycerkiewny, na którym ocalały zaledwie cztery nagrobki.

Smolnicka cerkiew znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej Podkarpacia. Warto tu wstąpić, ponieważ ta wyjątkowa świątynia prezentuje archaiczny styl budowania cerkwi bojkowskich. Jest to jedyny tego typu obiekt zachowany w Bieszczadach i jeden z trzech w Polsce. Pozostałe to cerkiew z Grąziowej, znajdująca się w skansenie w Sanoku, a trzecia – to nieużytkowana już cerkiew w Liskowatem.

W 2013 roku zabytkowa cerkiew bojkowska w Smolniku została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

Świątynię można zwiedzać po uprzednim uzgodnieniu z p. Adamem Bartnikiem, tel. +48 13 461 02 12. W lipcu i sierpniu cerkiew otwarta jest w każdą sobotę i niedzielę w godz. 9.00 – 17.00. Msze Święte odprawiane są w każdą niedzielę o godz. 9.30.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Bojkowska cerkiew w Smolniku nad Sanem

pokaż całą galerię zdjęć
Smolnik - zabytkowa bojkowska cerkiewSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiewSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiew, wnętrze sanktuariumSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiew, żyrandol z poroży jeleniaSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiew, żyrandol z poroży jeleniaSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiew, kinkiet z poroży jeleniaSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiew, obraz św. HubertaSmolnik - figura św. Michała Archanioła przed cerkwiąSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiewSmolnik - zabytkowa bojkowska cerkiew
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Bojkowska cerkiew w Smolniku nad Sanem

  • Kraina:Podkarpackie
  • Miejscowość:Smolnik
  • Okolica:bieszczadzki
  • Kategoria:klasztory, kościoły
  • Odwiedzin:1633
Jak oceniasz ten materiał:
0 16

Ciekawostki Podkarpackie


Imprezy Podkarpackie


Noclegi Podkarpackie


W okolicy

© 2009-2018 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.