NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Wielkopolskie
Agroturystyka Wielkopolskie
Kwatery prywatne Wielkopolskie
Apartamenty Wielkopolskie
Pensjonaty Wielkopolskie
Hotele Wielkopolskie
Ośrodki wypoczynkowe Wielkopolskie
Campingi pola namiotowe Wielkopolskie
wypożyczalnie sprzętu Wielkopolskie
czarter jachtów Wielkopolskie
imprezy integracyjne Wielkopolskie
śluby, wesela Wielkopolskie
Zamki, ruiny Wielkopolskie
Rekonstrukcje bitew Wielkopolskie
kopalnie, jaskinie, podziemia Wielkopolskie
Bary Wielkopolskie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Opatówek - Muzeum Historii Przemysłu

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2014-07-22 21:24
Drukuj artykuł
Chcąc ocalić spuściznę po XIX-wiecznej industrializacji Ziemi Kaliskiej, powołano do życia Muzeum Historii Przemysłu.

Muzeum powstało w 1981 roku, a na jego siedzibę wyznaczono część zdewastowanych zabudowań fabrycznych w Opatówku. Była to część głównego budynku fabryki sukienniczej Adolfa Gottlieba Fiedlera, zbudowana w latach 1824 – 1826.

Fabryka A.G. Fiedlera była jedną ze starszych fabryk włókienniczych Królestwa Polskiego. Inspiratorem powstania fabryki w Opatówku był książę namiestnik gen. Józef Zajączek, który widział w tym przedsięwzięciu osobiste korzyści. Generał Zajączek był wówczas właścicielem dóbr opatóweckich, a fabryka sukna stała się odbiorcą wełny produkowanej w jego majątku.
Opieka rządu, polegająca na stworzeniu wielu udogodnień oraz wprowadzeniu zwolnień i ulg podatkowych dla przybywających tu fabrykantów i rzemieślników, spowodowała gwałtowny rozwój przemysłu.

W równie gwałtowny sposób rozwijała się fabryka sukna A.G. Fiedlera. Już w 1825 roku sprowadzono tu dwie maszyny parowe, a w kolejnych latach fabryka wyposażona została w nowoczesne warsztaty tkackie, maszyny do gręplowania, przędzenia, postrzygania, folowania (spilśniania), itp. Wybudowano siłownię, budynek pralni, folusza i farbiarni, suszarnię, budynek tkalni, mieszkania dla personelu, magazyny, składy farbiarskie, stajnię i wozownię. Całość obiektów tworzyła imponujący kompleks budownictwa przemysłowego.

W 1828 roku fabryka zatrudniała ok. 650 pracowników. Wyposażona w nowoczesne urządzenia, fabryka Fiedlerów produkowała sukno wysokiej jakości, które już w 1828 roku uzyskało złoty medal na wystawie światowej. Wyroby opatóweckiej fabryki zdobywały kolejne wyróżnienia w 1845 i 1849 roku w Petersburgu, w 1853 roku w Moskwie, w 1857 roku w Warszawie, a także zostały wyróżnione medalem na wystawie w Londynie.

Po upadku powstania listopadowego, władze carskie wprowadziły cła na granicy Królestwa Polskiego i Cesarstwa Rosyjskiego, co było dużym ciosem dla fabryki produkującej przede wszystkim sukno na mundury dla armii carskiej.
W tym okresie Fiedlerowie zaprzestali inwestowania w Opatówku i zaczęli rozbudowywać swą dawną fabrykę w Saksonii.

W 1869 roku fabrykę w Opatówku przejął zięć Adolfa Gottlieba Fiedlera – Ferdynand Ernest Nitzsche. Pomimo wielu inwestycji i udoskonaleń produkcji, nie udało się mu odbudować pozycji fabryki sprzed 1830 roku.
Na początku XX wieku fabryka chyliła się ku upadkowi, a właściciele i zarządzający często się zmieniali. Fabryka zaprzestała produkcji w 1937 roku. Wtedy też rozpoczęto wyprzedaż maszyn. Projektowano również rozebrać część zabudowań fabrycznych.

W czasie II wojny światowej zabudowania pofabryczne przeznaczono na magazyny wojskowe i oczyszczalnię sprzętu wojskowego. W skrzydle zachodnim uruchomiono betoniarnię.

Po wojnie podjęto decyzję o rozbiórce niektórych budynków fabrycznych. W skrzydle wschodnim umieszczono magazyn nawozów sztucznych, punkt skupu Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej oraz magazyn Jarocińskiej Fabryki Mebli. Piętra hal fabrycznych zaadaptowano na mieszkania. Skrzydło zachodnie zajęła Spółdzielnia Rękodzieła Artystycznego „Cepelia”.
W 1969 roku w północnym skrzydle wybuchł pożar, podczas którego spłonęła drewniana konstrukcja wewnętrzna oraz dach. Nie zabezpieczone przez lata mury groziły zawaleniem.

W 1981 roku Muzeum Historii Przemysłu przejęło część zdewastowanego budynku głównego fabryki sukienniczej Fiedlerów. Było to skrzydło wschodnie i północne.
Remont trwał kilka lat. Podczas prac odkrywkowo-ziemnych odsłonięto dębowe pale wbite w bagienne podłoże, w celu ustabilizowania gruntu. Na tych palach oparta została ława fundamentowa budynku.
Konstrukcja wewnętrzna budynku składała się z belek sosnowych, modrzewiowych oraz dębowych, a sale podzielone były dwoma rzędami słupów. Drewniane stropy oparte były na murach zewnętrznych i słupach łączonych zastrzałami. Stropy te musiały udźwignąć ciężar maszyn i wytrzymać drgania wytwarzane przez te maszyny.
Wnętrza hal fabrycznych zostały zrekonstruowane z wielką dbałością o historyczne detale. Zachowano rozkład sal, żelazne drzwi, a w północnym skrzydle schody z żeliwnych elementów łączonych ołowiem.
Zaprojektowano pomieszczenia magazynowe, pracownie naukowe oraz szyb windowy. Skrzydło wschodnie i część północnego przystosowano dla potrzeb muzealnych, zachowując historyczny wygląd wnętrz.
Zadbano również o zewnętrzny wygląd zabytkowych budynków. Podczas tynkowania elewacji odtworzono elegancki, XIX-wieczny klasycyzm, z ryzalitami przełamującymi gładkie lico ścian, zachowując gzymsy, kroksztyny, a także boniowanie na całej wysokości budynku.
W 1997 roku Urząd Gminy w Opatówku przekazał muzeum również zachodnie skrzydło fabryki, wybudowane w latach 30. XIX wieku. Budynek ten został częściowo odrestaurowany w 1998 roku. Jednak nie wszystkie obiekty fabryczne udało się odzyskać dla muzeum.

Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku otwarto dla zwiedzających 11 grudnia 1991 roku. Muzeum gromadziło prezentowane eksponaty i nadal je gromadzi drogą darów, depozytów, rzadziej zakupów.
Stałe ekspozycje mieszczą się w pięknych, drewnianych wnętrzach skrzydła wschodniego, na pięciu kondygnacjach o łącznej powierzchni powyżej 1800 m kw. Muzeum posiada w swych zbiorach kilkanaście tysięcy eksponatów związanych z dziejami przemysłu.

W większości są to maszyny i urządzenia związane z przemysłem włókienniczym, który w XIX wieku rozwinął się na Ziemi Kaliskiej. Można tu obejrzeć różnego rodzaju maszyny i urządzenia przędzalnicze, krosna tkackie, maszyny szwalnicze, hafciarskie, koronkarskie, maszyny produkujące tkaniny techniczne, dekoracyjne, maszyny przygotowawcze i wykańczalnicze, ale też maszyny dziewiarskie, pończosznicze, itp. Uzupełnieniem tej ekspozycji jest zaaranżowana izba robotnicza, gabinet fabrykanta, a także ekspozycja sprzętów codziennego użytku.
Można tu zapoznać się także z urządzeniami laboratorium XX wieku. Są tu przyrządy wykorzystywane do sprawdzania jakości sztucznego jedwabiu, produkowanego w kaliskich Zakładach Przemysłu Jedwabniczego WISTIL.
Poza urządzeniami związanymi z przemysłem włókienniczym, w muzeum można obejrzeć eksponaty związane z rolnictwem, rzemiosłem, rozwojem przemysłu mechanicznego, a nawet silniki samolotowe z fabryki PZL Kalisz.

Osobny dział zajmują maszyny parowe i maszyny o napędzie parowym oraz silniki parowe, które służyły do napędzania wszelkich urządzeń w XIX-wiecznych fabrykach.

Skromna ekspozycja urządzeń poligraficznych z XIX i XX wieku przybliża zwiedzającym rozwój sztuki drukarskiej. Wystawa składa się z prasy typograficznej, warsztatu zecerskiego z kasztami pełnymi czcionek oraz z formami chemigraficznymi do druku ilustracji. Najnowszą maszyną jest linotyp, który z mosiężnych matryc pojedynczych znaków, wybranych przy pomocy klawiatury, odlewał całe wiersze gotowe do druku.

Bardzo ważne miejsce w zbiorach muzeum zajmuje kolekcja ponad 60 fortepianów i pianin. Eksponowane instrumenty produkowane były od początku XIX do połowy XX wieku w fabrykach w Kaliszu, Krakowie, Warszawie, Radomiu, a także w Paryżu, Berlinie, Petersburgu, Królewcu, czy Wiedniu. Prezentowane są tu pianina oraz fortepiany stołowe, salonowy fortepian-lira, a także koncertowe fortepiany skrzydłowe.

Ciekawą ekspozycją jest również kolekcja haftów i koronek przemysłowych, a także kolekcja tkanin zabytkowych. Wśród zabytkowych tkanin znalazły się bogato zdobione ornaty, stuły, manipularze i inne paramenty liturgiczne. Najstarsze eksponaty pochodzą z XV wieku. W tej kolekcji znajdują się również współczesne ornaty Jana Pawła II oraz Benedykta XVI.

Poza wystawami stałymi, muzeum organizuje również wystawy czasowe, które eksponowane są na najwyższym piętrze, w sali o powierzchni ponad 300 m kw. Tematyka wystaw czasowych jest bardzo różnorodna: od historii techniki, poprzez wyroby przemysłu i rzemiosła, po historię regionu, instrumenty muzyczne, wystawy malarstwa, grafiki, rzeźby, tkanin artystycznych, itp.
Przy okazji wernisaży często organizowane są koncerty fortepianowe i chóralne. Wówczas sala z ekspozycją fortepianów i pianin pełni również funkcję sali koncertowej na ok. 150 osób.

Działalność Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku ocaliła nie tylko maszyny i urządzenia przemysłowe, dawne wyroby przemysłu, historię regionu, historię polskich i europejskich instrumentów muzycznych, ale również unikatowy zabytek budownictwa przemysłowego z początku XIX wieku.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Opatówek - Muzeum Historii Przemysłu

pokaż całą galerię zdjęć
dawna fabryka A.G. Fiedlera, obecnie siedziba Muzeum Historii Przemysłu w OpatówkuMuzeum Historii Przemysłu - hol - żeliwne schody fabryczne, fortepian i tkanina artystycznaMuzeum Historii Przemysłu - hol, ekspozycja różnych mierników i licznikówMuzeum Historii Przemysłu - maszyna parowaMuzeum Historii Przemysłu - silnik maszyny parowejMuzeum Historii Przemysłu - koło napędowe maszyny parowejMuzeum Historii Przemysłu - krosno z połowy XIX wiekuMuzeum Historii Przemysłu - salonowy fortepian liraMuzeum Historii Przemysłu - maszyna do produkcji firanekMuzeum Historii Przemysłu - dwustronna suszarka bębnowa do sukna (prasowalnica)
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Opatówek - Muzeum Historii Przemysłu

  • Kraina:Wielkopolskie
  • Miejscowość:Opatówek
  • Okolica:kaliski
  • Kategoria:muzea, skanseny
  • Odwiedzin:1680
Jak oceniasz ten materiał:
0 20

Ciekawostki Wielkopolskie


Imprezy Wielkopolskie


Noclegi Wielkopolskie


W okolicy

© 2009-2021 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.