NoclegiAtrakcje turystyczneImprezyGastronomiaLast minuteGaleria zdjęćSpołeczność
Domki letniskowe Łódzkie
Agroturystyka Łódzkie
Kwatery prywatne Łódzkie
Apartamenty Łódzkie
Pensjonaty Łódzkie
Hotele Łódzkie
Ośrodki wypoczynkowe Łódzkie
Campingi pola namiotowe Łódzkie
imprezy integracyjne Łódzkie
wypożyczalnie sprzętu Łódzkie
czarter jachtów Łódzkie
śluby, wesela Łódzkie
Zamki, ruiny Łódzkie
Rekonstrukcje bitew Łódzkie
kopalnie, jaskinie, podziemia Łódzkie
Wydarzenia sportowe Łódzkie
Lodziarnie Łódzkie
Zobacz profil klubowicza TintuLintu

Groty Nagórzyckie

dodał(a): TintuLintu
ostatnia aktualizacja 2019-06-20 15:24
Drukuj artykuł
Groty Nagórzyckie w Tomaszowie Mazowieckim są dawnymi wyrobiskami po wydobyciu piasku szklarskiego przez okolicznych mieszkańców.

W pradolinie Pilicy złoże tego białego surowca powstawało w okresie górnej kredy (od 100,5 do 66 mln lat temu). Zdaniem geologów, w tym właśnie miejscu doszło do wynurzenia się dna morskiego, a tworzące je piaski przywędrowały tutaj prawdopodobnie z rejonów obecnych Gór Świętokrzyskich.
W XVIII wieku, w stoku niewielkiego pagórka zbudowanego z piaskowca, mieszkańcy Nagórzyc wykopali wyjątkowo biały piasek. Skała piaskowcowa dawała się łatwo kruszyć, więc prostymi narzędziami, jak łopaty, czy kilofy, zaczęli kopać wnęki w zboczu.
Początkowo biały piasek wydobywano w celach dekoracyjnych. Chłopi wysypywali nim klepiska w swych chatach, ścieżki w wiejskich obejściach, drogę do kościoła, czy na kościelnym cmentarzu. Z czasem, chłopi z Nagórzyc sprzedawali biały piasek na rynku w Tomaszowie Mazowieckim i okolicznych miasteczkach, a mieszczanie posypywali nim podwórka, chodniki i alejki wokół kościołów. Było pięknie, biało i czysto.

W XIX wieku szybko zaczął rozwijać się przemysł. Dotyczyło to również przemysłu szklarskiego. W połowie XIX wieku powstawały huty szkła. Okazało się wówczas, że nagórzyckie złoża piaskowca mają doskonałą jakość, zawierają bowiem ok. 90% przezroczystego kwarcu, a znajdujące się w nim niewielkie domieszki skalenia, węglanu wapnia, glinki i żelaza, można łatwo usunąć. To właśnie ten przezroczysty kwarc nadawał piaskowi wyjątkową, jasną barwę.
Piasek z Nagórzyc stał się cenionym surowcem dla hutników, na równi ze znanym w całej Europie piaskiem saksońskim.
Wtedy w Nagórzycach zaczęto wydobywać piasek na skalę niemal przemysłową. Wydrążone pieczary połączone korytarzami tworzyły cały labirynt podziemnych komór, podzielonych grubymi ścianami i filarami podtrzymującymi stropy. Do wnętrza góry wjeżdżano furmankami i tam ładowano urobek.
Największe wyrobisko, zwane Salą Królewską ma 30 m długości, 25 m szerokości i 3 m wysokości. Każda komora nosiła inną nazwę, np. Boczna, Borsucza, Chowańcowa, Ciemna, Jeziorna, Karkołomna, Niedźwiedzia, Stołowa, Szumna, Taneczna, Złodziejska, czy Piecyk, który nie grzeje.
Wydobycie piasku gwałtownie wzrosło, a urobek transportowano do hut w Piotrkowie Trybunalskim, Warszawie, czy Częstochowie.

Na początku XX wieku chaotyczna eksploatacja wyrobisk spowodowała zawalenie się jednej z komór. W wypadku tym zginął człowiek. Spowodowało to wydanie przez władze carskie zakazu eksploatacji piasku kwarcowego w grotach.
Wtedy mieszkańcy Nagórzyc, za wzniesieniem z wydrążonymi grotami wykopali długi, głęboki jar, z którego metodą odkrywkową pozyskiwali piasek kwarcowy do lat 20. XX wieku.
Dopiero uruchomienie w 1922 roku profesjonalnej kopalni odkrywkowej z zakładem przetwórczym piasku w pobliskiej Białej Górze, na prawym brzegu Pilicy spowodowało, że wydobywanie piasku szklarskiego w Nagórzycach stało się nieopłacalne.

Groty Nagórzyckie stały się lokalną atrakcją turystyczną, gdzie mieszkańcy okolic Tomaszowa Mazowieckiego chodzili na spacery, młodzież na wagary, a czasem na romantyczne randki.
Z upływem czasu zarośnięte krzewami, zaniedbane i zapomniane, a w końcu zamknięte dla turystów ze względów bezpieczeństwa.

Na początku XXI wieku podjęto prace adaptacyjne, w celu udostępnienia turystom nagórzyckiego wyrobiska.
Przygotowano podziemną trasę turystyczną w drewnianej obudowie górniczej, którą udostępniono do zwiedzania. Trasę o długości 160 m poprowadzono przez centralną część wyrobisk. Drewniana obudowa górnicza jest ażurowa, co umożliwia obejrzenie wydrążonych w piaskowcu komór i korytarzy. Oświetlona światłem elektrycznym jest nie tylko sama trasa, lecz również wybrane elementy wyrobisk, co stwarza ciekawą przestrzeń oraz głębię podziemnych pieczar. W północno-zachodniej części wyrobiska, w miejscu zawału, wykonano szybik ewakuacyjny o głębokości ok. 17 m. W niektórych komorach można spotkać kopaczy piasku, furmankę z koniem do wywozu urobku, narzędzia pracy, w jednej z komór powstaje namiastka huty szkła, a w innych czeka na turystów zbój Madej, a nawet diabeł nagórzycki.
Podziemne groty można zwiedzać jedynie z przewodnikiem. Temperatura wewnątrz grot wynosi 9 st. Celsjusza, przy wilgotności względnej 65 – 85%. Czas zwiedzania wynosi ok. 40 min. Obiekt dostępny jest dla osób niepełnosprawnych ruchowo.

Dziś wieś Nagórzyce włączona jest w granice miasta Tomaszów Mazowiecki. Wyrobiska nagórzyckie znajdują się w południowej części miasta, na lewym brzegu Pilicy, przy drodze prowadzącej nad Zalew Sulejowski (ul. Pod Grotami 2/6).
Groty Nagórzyckie, wytwór natury i rąk ludzkich, są wielką atrakcją Tomaszowa Mazowieckiego.

Rozwinięcia klubowiczów

dodaj rozwinięcie do artykułu
Dodaj rozwinięcie do artykułu

Galeria zdjęć Groty Nagórzyckie

pokaż całą galerię zdjęć
Groty Nagórzyckie - wzgórze piaskowcowe, kryjące grotyGroty Nagórzyckie - wzgórze piaskowcowe, kryjące grotyGroty Nagórzyckie - wzgórze piaskowcowe, kryjące grotyGroty Nagórzyckie - wzgórze piaskowcowe, kryjące grotyGroty Nagórzyckie - wzgórze piaskowcowe, kryjące grotyGroty Nagórzyckie - wzgórze piaskowcowe, kryjące grotyGroty Nagórzyckie - przyrządy do produkcji wyrobów szklanychGroty Nagórzyckie - wyroby szklaneGroty Nagórzyckie - przyrządy do produkcji wyrobów szklanychGroty Nagórzyckie - obudowa górnicza podziemnej trasy turystycznej
Dodaj zdjęcie do galerii - podziel się wrażeniami z tego miejsca
Uwaga! Akceptowane formaty to jpg, gif, png
Plik zdjęcia

Opis do zdjęcia

Wasze komentarze

Groty Nagórzyckie

  • Kraina:Łódzkie
  • Miejscowość:Tomaszów Mazowiecki
  • Okolica:tomaszowski
  • Kategoria:kopalnie, jaskinie, podziemia
  • Odwiedzin:212
Jak oceniasz ten materiał:
0 1

Ciekawostki Łódzkie


Imprezy Łódzkie


Noclegi Łódzkie


W okolicy

© 2009-2019 Intour.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone.
logo dotpay
Rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem
przeprowadzane są za pośrednictwem Centrum Rozliczeniowego Dotpay
zamknij okno
Fotografia stanowi własność autora. Kopiowanie i rozpowszechnianie fotografii bez jego zgody jest zabronione.